Nieuws - Digitale roebel: wat Rusland verwacht van de CBDC

Door Mike Hesp

Digitale roebel: wat Rusland verwacht van de CBDC

CBDC
Wet en regelgeving
Economie

Rusland wil snel een digitale roebel invoeren. De digitale munteenheid van de centrale bank (CBDC) moet al in 2024 in het hele land worden gebruikt. Waarom Rusland een duidelijk signaal geeft aan het Westen en wat de autocratie ervan verwacht?

Het was niet onverwacht. Het is al enige tijd bekend dat Rusland druk bezig is met een CBDC. In een nieuw document gaat de Russische centrale bank, ook wel Bank Rossii genoemd, uit van een testfase volgend jaar, die vervolgens zal worden overgezet naar de commerciële praktijk met een eerste versie in 2024. Verdere ontwikkelingen, zoals een offline modus, zijn dan gepland vanaf 2025.

Rusland: geïsoleerd van het Westen

De westerse sancties, zoals uitsluitingen, hebben vooral gevolgen voor het betalingsverkeer. Het zijn westerse infrastructuren zoals SWIFT die wereldwijd domineren en staten als Rusland sterk afhankelijk maken. Een CBDC daarentegen zou op nieuwe infrastructuur bouwen en zou in principe niet door het Westen kunnen worden gesanctioneerd.

Het grote voorbeeld hier zal waarschijnlijk China zijn. Niet alleen is dit land het verst gevorderd met de invoering van een CBDC, het heeft ook dezelfde motivatie als Rusland: de invloed van de VS en Europa verminderen. Aangenomen mag worden dat Rusland veel van China leert. Waarschijnlijk zal ook worden gestreefd naar een hoge mate van technische compatibiliteit tussen de twee CBDC's. Het is immers van nationaal belang dat de CBDC-infrastructuur niet alleen in eigen land functioneert met de eigen munt.

Gezien Ruslands export, die rijk is aan grondstoffen, zou het bijvoorbeeld interessant kunnen zijn als grondstoffentransacties met China en andere landen via een CBDC zouden worden verwerkt. Vooral omdat het de bedoeling is de Amerikaanse dollar als reservevaluta te verdringen.

Macht van de centrale bank

Vooral in autocratieën als Rusland en China is de onafhankelijkheid van de centrale bank nauwelijks gegeven. Dit betekent dat Poetin in geval van twijfel beslist waar de monetaire beleid heen gaat. Een CBDC biedt hem op zijn beurt nieuwe mogelijkheden om te sturen. In het verleden, en vooral de laatste maanden, heeft Bank Rossii immers gewaagde manoeuvres moeten uitvoeren om de roebel stabiel te houden. Op lange termijn betekent een CBDC bijvoorbeeld een veel efficiëntere manier om kapitaalcontroles uit te voeren.

Deze zijn met name van belang om de gevolgen van een monetaire vlucht te voorkomen en de eigen munt te stabiliseren. Door contant geld naar achteren te schuiven, kunnen geldstromen beter worden beheerd en geanalyseerd.

Autocratieën houden van CBDC

Het resultaat zou een bewaking zijn die typisch is voor autocratieën. Als de staat precies weet wie welke betalingen ontvangt en op welke manier krijgt de staat meer controle. Politieke tegenstanders, wier monetaire transacties tot dusver onder de radar zijn gebleven, zouden zich nauwelijks nog voor de staat kunnen verbergen.

Cryptocurrencies zoals Bitcoin zullen in de toekomst dan ook waarschijnlijk te maken krijgen met strenge regelgeving. Tot dusver is er geen duidelijke richting aangegeven voor de regulering van crypto.

Zelfs als er in Rusland geen verbod op cryptocurrencies hoeft te komen, kan worden aangenomen dat alle toepassingen die de privacy kunnen beschermen onder vuur zullen komen te liggen. Dit betekent dat de staat waarschijnlijk geen niet-custodiale portemonnees of echt gedecentraliseerde diensten zal toestaan. Technisch gezien kunnen ze het niet uitschakelen, maar ze kunnen het wel strafbaar maken.

Russisch helikoptergeld

Gezien de slechte economische vooruitzichten voor Rusland valt een daling van het welvaartsniveau te verwachten. Vooral als de huidige hoge aardgas- en olieprijzen terugkeren naar een normaal peil. Het is dan ook van belang dat de staat over middelen beschikt om de economie gericht te ondersteunen. Vooral omdat de tevredenheid van de Russische bevolking waarschijnlijk te lijden zal hebben onder de economische neergang.

Met een eigen CBDC kan de staat op zijn beurt gerichte steun verlenen aan de bevolking. Afhankelijk van de wijze waarop de behandeling en boekhouding van de CBDC door de staat is geregeld, zou de digitale roebel er in theorie toe kunnen leiden dat Putin met één druk op de knop CBDC-rekeningen crediteert.

Zoals proefprojecten in China hebben aangetoond, kan het CBDC zelfs worden geoormerkt. Dit betekent dat de staat kan bepalen waaraan het CBDC wordt besteed. Bij een proefproject in China kreeg men bijvoorbeeld korting op het openbaar vervoer wanneer men met CBDC betaalde. Het is moeilijk te zeggen welke concrete vormen van geld en controle zich in de toekomst uit de digitale roebel zullen ontwikkelen. In ieder geval zijn er veel dingen denkbaar.

Schrijf je in!

Ontdek crypto met onze nieuwsbrief

Inschrijven